CWTON i najem krótkoterminowy: co się zmienia
Rozporządzenie UE 2024/1028 obowiązuje od 20 maja 2026, a CWTON ruszy po wejściu w życie nowej ustawy. Czym jest, numer ID, platformy i kary.
20 maja 2026 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie UE 2024/1028, czyli wspólne dla całej Unii zasady rejestracji obiektów na najem krótkoterminowy i przekazywania danych przez platformy. Polska nie miała wtedy jeszcze krajowych przepisów, które te zasady uruchamiają. Tworzy je nowelizacja ustawy o usługach hotelarskich: to ona powołuje CWTON, czyli Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych, i numer ID, który trafi do każdej oferty.
Ten tekst wyjaśnia, co wynika z samego rozporządzenia, czym będzie CWTON, kogo dotyczy numer ID i co się stanie z ofertami na Bookingu, Airbnb czy Slowhopie.
TL;DR
- 20 maja 2026 r. zaczęło obowiązywać unijne rozporządzenie 2024/1028. Jego mechanizm działa tam, gdzie państwo ma procedurę rejestracji, a w Polsce dopiero ją tworzy nowa ustawa.
- CWTON to jawny wykaz prowadzony przez ministra właściwego do spraw turystyki, zasilany danymi z gminnych ewidencji. Każdy obiekt dostanie w nim numer ID.
- Numer ID trzeba będzie podawać w każdej ofercie, przekazać platformie przed publikacją ogłoszenia i wpisać do regulaminu porządkowego.
- Skategoryzowane obiekty hotelarskie dostaną numer w Centralnym Wykazie Obiektów Hotelarskich, a nie w CWTON.
- Wpis do ewidencji kosztuje 40 zł opłaty skarbowej. Za sam wykaz opłaty nie ma.
- Kary do 50 000 zł m.in. za najem bez wpisu i za oferty bez numeru ID. Platformy do 50 000 zł za każde naruszenie.
- Status: Sejm uchwalił ustawę 8.10.2026 r., Senat wniósł poprawki 6.11.2026 r. Większość przepisów wejdzie w życie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Co dokładnie zmieniło się 20 maja 2026 (poziom UE)
Rozporządzenie 2024/1028 - co reguluje
Rozporządzenie nie zakazuje najmu krótkoterminowego i nie wprowadza limitów cen ani liczby dni. Jego cel jest węższy: ujednolicić sposób, w jaki państwa członkowskie zbierają i wymieniają dane o tym rynku. Sprowadza się to do trzech filarów.
1. Numer identyfikacyjny obiektu. Jeśli państwo albo gmina ustanowi procedurę rejestracji, każdy obiekt dostaje numer identyfikacyjny, który gospodarz musi pokazać w ofercie.
2. Obowiązki platform. Airbnb, Booking.com, Slowhop i inne platformy pośredniczące w najmie krótkoterminowym muszą:
- pytać gospodarza, czy obiekt leży na obszarze z procedurą rejestracji, i wymagać numeru, zanim dopuszczą ofertę,
- regularnie robić wyrywkowe kontrole oświadczeń i ważności numerów oraz informować o wynikach organ i gospodarza,
- usuwać albo blokować oferty na nakaz właściwego organu, na przykład gdy organ zawiesi numer.
3. Pojedynczy cyfrowy punkt dostępu (SDEP). Platformy co miesiąc przekazują do krajowego punktu dane o każdej ofercie: liczbę nocy, liczbę gości i ich kraj zamieszkania, a do tego numer identyfikacyjny, dokładny adres i link do oferty. Małe platformy, z mniej niż 4 250 ofertami miesięcznie, robią to raz na kwartał. Dane o przychodach nie są częścią tego obowiązku. W Polsce za punkt odpowiada minister właściwy do spraw turystyki, a dane statystyczne trafiają dalej do GUS i Eurostatu.
Gdzie jest Polska - status na listopad 2026
Nowelizacja ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych przeszła długą drogę:
| Etap | Termin |
|---|---|
| Rozporządzenie UE 2024/1028 | stosowane od 20 maja 2026 r. |
| Rada Ministrów przyjmuje projekt | 14 lipca 2026 r. |
| Sejm uchwala ustawę | 8 października 2026 r. |
| Senat: 18 poprawek | 6 listopada 2026 r. |
| Sejm głosuje nad poprawkami Senatu | w porządku obrad posiedzenia 17-19 listopada 2026 r. |
| Prezydent | 21 dni na podpis |
| Wejście w życie większości przepisów | 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw |
| Gminy przekazują dane do CWTON | 3 miesiące od wejścia w życie |
| Dostosowanie wpisów i regulamin dla działających obiektów | 4 miesiące od wejścia w życie |
| Zakazy wspólnot i spółdzielni, strefy gminne | od 1 stycznia 2028 r. |
W porównaniu z rządowym projektem z lipca Sejm przywrócił dwie rzeczy: uchwały wspólnot i spółdzielni zakazujące najmu w budynku oraz strefy, w których gmina może czasowo wyłączyć najem. Obie zaczną działać od 1 stycznia 2028 r. Odrzucił za to wymóg uprzedniej zgody wspólnoty na najem.
CWTON - czym będzie
Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych to według uchwalonej ustawy:
- Jawny wykaz prowadzony przez ministra właściwego do spraw turystyki. Minister publikuje go na swojej stronie. Nie trafia do niego tylko regulamin porządkowy.
- Zasilany przez gminy. Wpis nadal robisz w gminnej ewidencji obiektów, w których świadczy się usługi hotelarskie, u wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Gmina przekazuje dane do wykazu elektronicznie. CWTON nie zastępuje gminnych ewidencji, tylko zbiera je w jednym miejscu.
- Z numerem ID dla każdego obiektu. Numer trzeba podawać w ofertach, przekazać platformie przed publikacją ogłoszenia i wpisać do regulaminu porządkowego.
- Bez opłaty za sam wykaz. Wpis do gminnej ewidencji kosztuje 40 zł opłaty skarbowej, zmiana wpisu też 40 zł.
Co trzeba dołączyć do zgłoszenia w gminie
Według ustawy do zgłoszenia obiektu do ewidencji dołącza się:
- projekt regulaminu porządkowego,
- oświadczenie o spełnieniu wymogów sanitarnych, przeciwpożarowych i minimalnych wymagań co do wyposażenia, składane pod rygorem odpowiedzialności karnej,
- opinię osoby uprawnionej do czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej,
- dowód wniesienia opłaty.
Obiekty, które już działają, mają na oświadczenie i opinię przeciwpożarową czas do 1 stycznia 2030 r., jeśli są w ewidencji albo zgłoszą się do 1 stycznia 2029 r. Szczegóły, w tym zasadę 6 lokali, 30 miejsc i 25 metrów, opisujemy w tekście o ustawie.
Kogo to dotyczy
Ustawa traktuje jako usługę hotelarską ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, pokoi i miejsc noclegowych krócej niż 30 dni jednorazowo jednemu klientowi.
Numer ID w CWTON dostaną:
- apartamenty na doby, niezależnie od tego, czy wynajmujesz prywatnie, czy w ramach firmy,
- pokoje gościnne i kwatery prywatne, także w domu właściciela,
- domki letniskowe wynajmowane na doby,
- pokoje i miejsca w gospodarstwach rolników, czyli agroturystyka.
Inaczej albo wcale:
- Skategoryzowane obiekty hotelarskie, czyli hotele, motele, pensjonaty, kempingi i domy wycieczkowe z kategorią nadaną przez marszałka województwa, dostaną numer w Centralnym Wykazie Obiektów Hotelarskich.
- Najem na 30 dni i dłużej jednemu klientowi nie jest usługą hotelarską w rozumieniu tej definicji.
Kary i sankcje
| Naruszenie | Kara |
|---|---|
| Najem bez wpisu do ewidencji albo po zawieszeniu wpisu | do 50 000 zł |
| Oferta bez numeru ID z centralnego wykazu | do 50 000 zł |
| Oznaczenia wprowadzające w błąd co do rodzaju lub kategorii obiektu | do 50 000 zł |
| Platforma naruszająca obowiązki z rozporządzenia 2024/1028 | do 50 000 zł za każde naruszenie |
- Kary dla "innych obiektów" nakłada marszałek województwa na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Odwołanie przysługuje do samorządowego kolegium odwoławczego.
- Platforma najpierw dostaje od marszałka wezwanie i 7 dni na naprawę. Jeśli zdąży, kary nie ma.
- Trzy naruszenia bezpieczeństwa i porządku publicznego w ciągu 6 miesięcy oznaczają wykreślenie z ewidencji, a ponowne zgłoszenie jest możliwe dopiero po roku.
Co zrobić teraz
- Sprawdź, czy obiekt jest w gminnej ewidencji. Obowiązek zgłoszenia "innego obiektu" do ewidencji przed rozpoczęciem najmu istnieje już dziś. Po wejściu ustawy w życie najem bez wpisu będzie zagrożony karą do 50 000 zł.
- Przygotuj regulamin porządkowy z pięcioma obowiązkowymi elementami: doba hotelowa, cisza nocna, numer ID, osoba do kontaktu w sprawach bezpieczeństwa i porządku oraz zasady korzystania z obiektu. Miejsce na numer ID zostaw puste do czasu nadania.
- Ustal ciszę nocną zgodną z prawem miejscowym, trwającą co najmniej 8 godzin między 20:00 a 8:00.
- Przejrzyj zabezpieczenia przeciwpożarowe: czujki dymu w pokojach, kuchniach i aneksach oraz gaśnica w każdym lokalu. Zaplanuj opinię osoby uprawnionej przed 2030 r.
- Gdy dostaniesz numer ID, wpisz go na każdej platformie, na własnej stronie i w regulaminie.
- Śledź komunikaty Ministerstwa Sportu i Turystyki na gov.pl/web/sport-turystyka oraz to, kiedy ustawa zostanie ogłoszona.
Co pozostaje niepewne
- Poprawki Senatu i prezydent. Poprawki Senatu wejdą do ustawy, chyba że Sejm odrzuci je bezwzględną większością głosów. Prezydent może ustawę podpisać, zawetować albo skierować do Trybunału Konstytucyjnego, a spółdzielnie mieszkaniowe zaapelowały do niego o weto.
- Start CWTON od strony technicznej. Ustawa określa, kto i w jakim terminie przekazuje dane, ale nie to, jak system będzie wyglądał dla gmin i właścicieli.
- Jak platformy obsłużą polskie numery. Rozporządzenie określa ich obowiązki, ale sposób wpisywania numeru w panelach Bookinga, Airbnb czy Slowhopa zobaczymy dopiero po starcie wykazu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę działać bez numeru ID, zanim ruszy CWTON? Tak, bo do tego czasu nikt w Polsce takich numerów nie nadaje. Wpis do gminnej ewidencji jest jednak obowiązkowy już dziś, a po starcie wykazu numer trzeba będzie podawać w ofertach.
Czy platformy usuwają już oferty bez numeru? W Polsce nie ma jeszcze czego weryfikować. W państwach, które mają własne rejestry, platformy usuwają oferty bez ważnego numeru na nakaz władz, i tak samo będzie w Polsce po starcie CWTON.
Czy obejmuje to też agroturystykę? Tak. Ustawa dotyczy także rolników, którzy wynajmują pokoje, miejsca noclegowe i miejsca na namioty w swoim gospodarstwie. Oni również potrzebują wpisu do ewidencji, regulaminu porządkowego i numeru ID w ofertach.
Czy wpis do CWTON kosztuje? Sam wykaz nie. Wpis do gminnej ewidencji kosztuje 40 zł opłaty skarbowej, zmiana wpisu też 40 zł.
Źródła
- Rozporządzenie UE 2024/1028 (EUR-Lex, wersja polska) - art. 6, 7, 9 i 19
- Streszczenie EUR-Lex - usługi najmu krótkoterminowego online
- Sejm RP - przebieg procesu legislacyjnego, druk nr 2865
- Uchwała Senatu z 6 listopada 2026 r., druk nr 3341
- Ustawa o najmie krótkoterminowym uchwalona: co się zmienia - szczegółowe omówienie ustawy na podstawie dokumentów Sejmu
FAQ
Od kiedy obowiązuje rozporządzenie UE 2024/1028 o najmie krótkoterminowym?+
Stosuje się je od **20 maja 2026 r.** w całej Unii Europejskiej. To rozporządzenie, więc obowiązuje wprost, ale jego mechanizm, czyli numery rejestracyjne i przekazywanie danych przez platformy, działa dopiero tam, gdzie państwo ma procedurę rejestracji i krajowy punkt do zbierania danych. W Polsce tworzy je nowelizacja ustawy o usługach hotelarskich, która jeszcze nie weszła w życie.
Czym jest CWTON i kiedy ruszy?+
CWTON to **Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych**, jawny wykaz prowadzony przez ministra właściwego do spraw turystyki. Trafiają do niego dane z gminnych ewidencji obiektów, w których świadczy się usługi hotelarskie, a każdy obiekt dostaje **numer ID**. Wykaz ruszy po wejściu w życie nowelizacji. Gminy będą miały 3 miesiące na przekazanie danych. Stan na 17 listopada 2026 r. - Sejm uchwalił ustawę 8 października, Senat wniósł 6 listopada poprawki, teraz głosuje nad nimi Sejm, a potem ustawę podpisuje prezydent.
Czy mój pensjonat musi się zarejestrować w CWTON?+
Zależy, czym jest w świetle przepisów. Skategoryzowany obiekt hotelarski, na przykład pensjonat z kategorią nadaną przez marszałka, dostanie numer w Centralnym Wykazie Obiektów Hotelarskich. Pokoje gościnne, apartamenty na doby i kwatery wpisane do gminnej ewidencji trafią do CWTON. Dane przekaże gmina i w ciągu 4 miesięcy od wejścia ustawy w życie dostosuje wpis do nowych wymogów, a Ty w tym czasie składasz projekt regulaminu porządkowego. Wpis do CEIDG nie ma tu znaczenia.
Ile kosztuje wpis do CWTON?+
Za sam wykaz ustawa nie przewiduje opłaty. Płaci się za wpis do gminnej ewidencji - **40 zł** opłaty skarbowej, i tyle samo za zmianę wpisu.
Jakie kary grożą po wejściu ustawy w życie?+
Administracyjne kary **do 50 000 zł** za świadczenie usług bez wpisu do ewidencji albo po jego zawieszeniu, za oferty bez numeru ID i za oznaczenia wprowadzające w błąd co do rodzaju lub kategorii obiektu. Platformy mogą zapłacić do 50 000 zł za każde naruszenie. Trzy naruszenia bezpieczeństwa i porządku publicznego w ciągu 6 miesięcy oznaczają wykreślenie obiektu z ewidencji.
Czy Airbnb, Booking albo Slowhop mogą usunąć moją ofertę bez numeru?+
Rozporządzenie każe platformom żądać numeru identyfikacyjnego przed publikacją oferty tam, gdzie obowiązuje procedura rejestracji, robić wyrywkowe kontrole jego ważności i usuwać oferty na nakaz właściwego organu. W Polsce numery zaczną nadawać dopiero gminy w ramach CWTON, więc do tego czasu nie ma czego wpisywać. Po starcie wykazu numer trzeba będzie przekazać platformie przed opublikowaniem oferty.
Co zrobić już teraz?+
Sprawdź, czy obiekt jest wpisany do gminnej ewidencji, bo ten obowiązek istnieje już dziś. Przygotuj regulamin porządkowy z pięcioma obowiązkowymi elementami, ustal ciszę nocną trwającą co najmniej 8 godzin między 20:00 a 8:00, zamontuj czujki dymu i gaśnicę. Gdy dostaniesz numer ID, wpisz go na każdej platformie, na własnej stronie i w regulaminie.
Więcej artykułów
Kalendarz rezerwacji pokoi: Excel, Google czy program
Zeszyt, Excel, Kalendarz Google czy program? Jak prowadzić grafik rezerwacji pokoi, kiedy zmienić sposób, plus darmowy szablon grafiku do Excela.
CzytajSystem rezerwacji na stronę pensjonatu: jak go dodać
Formularz, link do portalu czy silnik rezerwacji. Czego wymagać od systemu na stronie obiektu, ile kosztuje i jak go wstawić na WordPressa albo Wixa.
CzytajUstawa o najmie krótkoterminowym uchwalona: co się zmienia
Sejm uchwalił ustawę 8.10, Senat 6.11 wniósł 18 poprawek. Rejestr CWTON, numer ID w ofertach, regulamin, kary do 50 tys. zł i zakazy wspólnot od 2028 r.
Czytaj