Opłata miejscowa 2026: stawki i rozliczenie

Jeśli Twój obiekt leży w miejscowości turystycznej, prawdopodobnie pobierasz od gości kilka złotych za dobę i przekazujesz je do gminy. Gość nazywa to "opłatą klimatyczną", uchwała nazywa to opłatą miejscową, a urząd traktuje Cię przy tym jak inkasenta - z obowiązkiem prowadzenia ewidencji, która formalnie jest księgą podatkową.

Ten przewodnik tłumaczy: ile wynosi opłata w 2026 r., kto ją płaci, kogo nie wolno nią obciążyć, jak prowadzić ewidencję i czym grozi jej brak.

Artykuł zaktualizowany 25 września 2026 r. o nowelizację uchwaloną przez Sejm 18 września. Stawki maksymalne zmieniają się co roku, a stawka obowiązująca Ciebie wynika z uchwały Twojej rady gminy - zawsze potwierdź ją w urzędzie albo w Biuletynie Informacji Publicznej gminy.

TL;DR

• Opłata miejscowa i uzdrowiskowa to daniny gminne, nie Twój przychód. Pobierasz je od gościa i przekazujesz do gminy.
• Maksymalne stawki na 2026 r.: 3,46 zł/dobę (miejscowa), 4,89 zł/dobę (miejscowa w obszarze ochrony uzdrowiskowej), 6,67 zł/dobę (uzdrowiskowa). Twoja gmina może mieć niższe.
• Nie pobiera się obu naraz - kto płaci uzdrowiskową, nie płaci miejscowej.
• Opłata należy się od pobytu dłuższego niż doba, w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych.
• Jako inkasent musisz prowadzić ewidencję. Jej brak to nie kwestia porządku, tylko art. 60-61 Kodeksu karnego skarbowego.
• Dzieci nie są zwolnione z mocy ustawy - ale bardzo wiele gmin zwalnia je uchwałą. Sprawdź swoją.
• Od 2027 r. zmienia się podstawa naliczania: nie doba, a noc, ze stawkami do 5 zł i 6,86 zł. Sejm uchwalił nowelizację 18 września 2026 r., ustawa jest w Senacie.

Opłata miejscowa, klimatyczna, uzdrowiskowa - co jest czym

Trzy nazwy, dwie daniny, jeden artykuł ustawy.

Opłata miejscowa to danina, którą rada gminy może wprowadzić w miejscowości o korzystnych właściwościach klimatycznych, walorach krajobrazowych i warunkach umożliwiających pobyt w celach turystycznych lub wypoczynkowych. Nie każda gmina ją ma - to decyzja rady, a nie automat.

Opłata uzdrowiskowa to jej odpowiednik w miejscowościach mających status uzdrowiska. Jest wyższa, bo w zamian gmina finansuje infrastrukturę uzdrowiskową.

Opłata klimatyczna nie istnieje w ustawie. To potoczna nazwa opłaty miejscowej, wzięta stąd, że warunkiem jej wprowadzenia są kryteria klimatyczne. Gość jej użyje, Ty na pokwitowaniu i w ewidencji używaj nazwy ustawowej.

Stawki w 2026 roku

Ustawa określa wyłącznie górną granicę. Konkretną kwotę uchwala rada gminy i może ona być znacznie niższa od maksimum.

Stawki wynikają z obwieszczenia Ministra Finansów i Gospodarki z 1 sierpnia 2025 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na 2026 r. W stosunku do 2025 r. wzrosły o 4,5%, zgodnie ze wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych.

Co to znaczy w praktyce: rodzina 2+2 na tygodniowy pobyt w miejscowości uzdrowiskowej to do 187 zł samej opłaty (4 osoby × 7 dób × 6,67 zł). To kwota, o którą gość zapyta i którą warto podać na stronie rezerwacji, zamiast zaskakiwać nią przy zameldowaniu.

Kto płaci, a kogo nie wolno obciążyć

Opłatę pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych. Trzy elementy tej definicji potrafią zaskoczyć:

"Dłużej niż dobę" - i to jest dziś najbardziej sporny fragment całego przepisu. Doba to 24 godziny, a typowy pobyt na jedną noc (przyjazd po 15:00, wyjazd przed 11:00) trwa krócej. Część gmin pobiera opłatę za każdą rozpoczętą dobę już od pierwszej nocy, część uznaje, że przy jednej nocy opłata się nie należy. Praktyka jest niejednolita, a przepis nie daje jednoznacznej odpowiedzi, dlatego przy pobytach jednonocnych warto oprzeć się na brzmieniu uchwały i stanowisku swojej gminy, a nie na tym, jak robi to obiekt w sąsiedniej. Nowelizacja z września 2026 r. ten spór usuwa, zamieniając dobę na noc (patrz niżej).

"W celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych" - gość, który nocuje u Ciebie służbowo w celach czysto zawodowych, formalnie nie mieści się w tej definicji. W praktyce weryfikacja celu pobytu jest trudna i większość obiektów pobiera opłatę od wszystkich, ale warto wiedzieć, że rozróżnienie istnieje.

Osoby fizyczne - opłatę płaci konkretny człowiek za każdą swoją dobę, nie rezerwacja i nie pokój.

Ustawa zwalnia z opłaty:

• personel dyplomatyczny i konsularny oraz osoby zrównane z nim, jeśli nie są obywatelami polskimi i nie mają w Polsce miejsca stałego pobytu,
• osoby przebywające w szpitalach,
• osoby niewidome i ich przewodników,
• podatników podatku od nieruchomości z tytułu posiadania domków letniskowych położonych w tej samej miejscowości,
• zorganizowane grupy dzieci i młodzieży szkolnej.

Jesteś inkasentem, czyli co to właściwie znaczy

Podatnikiem opłaty jest gość. Ty jesteś inkasentem - o ile rada gminy wyznaczyła Cię uchwałą, co przy obiektach noclegowych jest regułą (uchwała zwykle wskazuje kategorię, np. "podmioty prowadzące obiekty noclegowe", a nie każdego z nazwiska).

Rola inkasenta to trzy obowiązki:

1. Pobrać opłatę od gościa za każdą podlegającą jej dobę.
2. Prowadzić ewidencję pobranych opłat.
3. Przekazać pieniądze do gminy w terminie wskazanym w uchwale - najczęściej do kilkunastu dni po zakończeniu miesiąca albo kwartału.

Za samą opłatę odpowiada gość. Za jej pobranie, udokumentowanie i wpłatę odpowiadasz Ty.

Wiele gmin przewiduje dla inkasenta wynagrodzenie prowizyjne - zwykle kilka procent zainkasowanej kwoty, wypłacane na podstawie tej samej uchwały. Jeśli nigdy go nie widziałeś, sprawdź uchwałę: bywa, że trzeba się o nie po prostu upomnieć.

Ewidencja - dlaczego to nie jest zwykły zeszyt

Tu leży najpoważniejsza różnica między opłatą miejscową a sprawozdawczością statystyczną. Ewidencja prowadzona przez inkasenta jest traktowana jak księga podatkowa w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Konsekwencja jest konkretna: jej nieprowadzenie lub nierzetelne prowadzenie podlega sankcjom z art. 60 i 61 Kodeksu karnego skarbowego.

Innymi słowy: zeszyt, którego nie ma, to nie bałagan, tylko czyn zabroniony.

Ewidencja powinna pozwalać odtworzyć, od kogo i za ile dób pobrano opłatę. Minimalny, bezpieczny zakres to:

• dane gościa i liczba osób w rezerwacji,
• data przyjazdu i wyjazdu, czyli liczba dób podlegających opłacie,
• liczba osób zwolnionych i podstawa zwolnienia (wiek dziecka, grupa szkolna, orzeczenie o niepełnosprawności wzroku),
• zastosowana stawka,
• kwota pobrana,
• data i sposób przekazania do gminy.

Ostatnia pozycja bywa pomijana, a to ona jest dowodem, że danina faktycznie trafiła tam, gdzie miała.

Jak to policzyć bez pomyłek

Rachunek jest prosty: liczba osób podlegających opłacie × liczba dób × stawka. Problemy nie biorą się z matematyki, tylko z trzech miejsc, w których łatwo o niekonsekwencję:

Doby, nie dni. Pobyt od piątku do niedzieli to dwie doby, nie trzy dni. Liczysz noce.

Zwolnienia stosowane niejednolicie. Jeśli w lipcu liczysz dzieci od 4 lat, a we wrześniu od 7, ewidencja przestaje się bronić przy pierwszej kontroli. Zasada musi być jedna i wynikać z uchwały.

Pobyty na granicy miesięcy. Rezerwacja od 29 sierpnia do 3 września dzieli się między dwa okresy rozliczeniowe. Przy rozliczeniu miesięcznym trzeba przypisać doby do właściwych miesięcy, a nie całą rezerwację do miesiąca przyjazdu.

Jak to liczy Beddesk

W Beddesku ustawiasz raz rodzaj opłaty (miejscowa albo uzdrowiskowa), stawkę z uchwały swojej gminy i politykę zwolnienia dzieci - do 4 lat, wszystkie dzieci albo bez zwolnienia. Od tego momentu każda rezerwacja ma wyliczoną kwotę opłaty, bo system zna daty, liczbę osób i liczbę dzieci.

W raportach znajdziesz gotowe zestawienie miesięczne: ile osób, ile dób, ile osobonocy podlegało opłacie i jaka kwota wychodzi do przekazania gminie - z eksportem do CSV, który możesz dołączyć jako ewidencję albo wkleić do własnego zestawienia. Pobyty na granicy miesięcy dzielą się proporcjonalnie same.

Co się zmienia od 2027 r.

18 września 2026 r. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (269 głosów za, 141 przeciw, 28 wstrzymujących się). Ustawa trafiła do Senatu i czeka na podpis prezydenta, a przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Dopóki to się nie stanie, obowiązuje wszystko powyżej.

Co się zmieni, jeśli ustawa wejdzie w tym brzmieniu:

• Podstawą będzie noc, nie doba. Noc jest zdefiniowana jako okres, w którym nocleg zaczyna się jednego dnia kalendarzowego, a kończy następnego. To rozwiązuje spór o pobyty krótsze niż 24 godziny.
• Wyższe stawki maksymalne: do 5 zł za noc (opłata miejscowa), 5,50 zł w obszarze ochrony uzdrowiskowej i 6,86 zł (opłata uzdrowiskowa).
• Znika kryterium czystego powietrza, które blokowało wprowadzenie opłaty w części miejscowości. Po zmianie opłatę będą mogły wprowadzić także miasta takie jak Kraków, więc możliwe, że pojawi się w gminach, które dziś jej nie mają.
• Nowe zwolnienia, m.in. dla pobytów dłuższych niż 29 kolejnych nocy (zwolniony jest cały pobyt), dla osób niewidomych i głuchych z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz dla dzieci do 16 lat z orzeczeniem o niepełnosprawności.
• Według doniesień obiekty noclegowe mają zostać płatnikiem opłaty z ustawowym wynagrodzeniem nie niższym niż 10% pobranych kwot. Ten fragment warto sprawdzić w ostatecznym tekście ustawy, bo zmienia nie tylko rozliczenie, ale i Twoje przychody.

Co zrobić już teraz: nie zmieniaj niczego w cenniku, dopóki ustawa nie zostanie opublikowana, ale zaplanuj, że od stycznia 2027 r. trzeba będzie zmienić stawkę w systemie i w informacji dla gości, a Twoja gmina podejmie nową uchwałę. Jeśli sprzedajesz pobyty na 2027 r. już dziś, w regulaminie i potwierdzeniu rezerwacji warto zaznaczyć, że opłata miejscowa jest naliczana zgodnie z uchwałą obowiązującą w dniu pobytu.

Najczęstsze błędy

Naliczanie opłaty od kwoty rezerwacji. Opłata jest kwotowa, za osobodobę - nigdy procentowa od ceny noclegu.

Wliczanie opłaty w cenę pokoju. Wtedy trafia do podstawy VAT, do przychodu i do podstawy prowizji OTA. Trzy problemy naraz, wszystkie na Twój koszt.

Pobieranie opłaty miejscowej obok uzdrowiskowej. Ustawa tego zabrania.

Stawka "z zeszłego roku". Rady gmin aktualizują uchwały, zwykle z początkiem roku. Warto sprawdzić w styczniu.

Brak dokumentu dla gościa. Gość służbowy poprosi o pokwitowanie i ma do tego prawo - opłata jest daniną publiczną, którą można rozliczyć w delegacji.

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę pobierać opłatę, jeśli gmina jej nie wprowadziła? Nie. Opłata miejscowa jest fakultatywna - jeśli rada gminy nie podjęła uchwały, nie ma czego pobierać, a naliczanie jej gościom byłoby bezpodstawne.

Gość odmawia zapłaty - co robię? Odnotuj odmowę w ewidencji. Inkasent nie ma uprawnień egzekucyjnych i nie odpowiada za opłatę, której gość odmówił - odpowiada za to, że jej nie pobrał bez podstawy albo tego nie udokumentował. Dokumentacja jest tu Twoją obroną.

Czy opłatę pobiera się od pobytów długoterminowych? Warunkiem jest cel turystyczny, wypoczynkowy lub szkoleniowy. Pobyt o charakterze mieszkaniowym albo pracowniczym co do zasady nie mieści się w tej definicji, ale przy dłuższych pobytach warto potwierdzić stanowisko własnej gminy - interpretacje bywają różne.

Czy zwolnienie dla osoby niewidomej obejmuje przewodnika? Tak, ustawa wymienia osoby niewidome i ich przewodników łącznie.

Źródła

• Ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (ISAP) - art. 17: opłata miejscowa i uzdrowiskowa, zwolnienia
• Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 1 sierpnia 2025 r. (M.P. 2025 poz. 726) - górne granice stawek na 2026 r.
• Sejm uchwalił nowelizację 18 września 2026 r. - relacja - stawki od 2027 r. i zamiana doby na noc
• Art. 17 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (lexlege.pl) - pełne brzmienie przepisu
• Maksymalne stawki podatków i opłat lokalnych na 2026 r. (Serwis Samorządowy PAP) - obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 1 sierpnia 2025 r.
• Podatki i opłaty lokalne w 2026 r. - stawki maksymalne (Infor.pl) - porównanie ze stawkami 2025
• Opłaty lokalne bez kasy fiskalnej (Prawo.pl) - status opłaty wobec kasy rejestrującej

Wypróbuj BeddeskaOpłata miejscowa liczona automatycznie z rezerwacji, z eksportem do CSV. 30 dni za darmo, potem od 79 zł miesięcznie.